mbb2

İki kişi düşünün. Bu iki kişiden biri piyangoda büyük ikramiye kazanmış ; diğeri ise çok büyük bir kaza geçirmiş olsun. Sizce bir sene sonra bu kişilerden hangisi daha mutludur ? Araştırmalara göre bu iki kişinin bir sene sonraki mutlulukları arasında belirgin bir fark bulunmuyor. Ne kadar şaşırtıcı öyle değil mi ? Aslında genel anlamıyla tahminlerimiz piyango kazanan kişinin hala mutlu olacağı yönündeydi yanılıyor muyum ?

Amerikalı Harvard profesörü ünlü psikolog Daniel Gilbert’ın kaleme aldığı Mutluluk Beyinde Başlar (Stumbling on Happiness); Mutluluğu yakalamak için yaptığımız hatalı girişimleri nasıl keşfedebileceğimizi anlatıyor. Gilbert, bizi diğer canlılardan ayıran özelliğimizin hayal kurabilme becerimiz olduğunu, eğer hayalini kurduğumuz yere ulaşabilsek de, ondan ne ölçüde memnun olacağımızı, tahmin etme kapasitemiz hakkında bilim insanlarının neler keşfettiğini açığa çıkarıyor.Zaaflarımızın, mutluluğu yanlış tahmin etmemizi ve kendimize çizdiğimiz yol haritamızı yanlış değerlendirmemize sebep olduğunu ve ne kadar fazla olursa, hayal gücümüzün de ona paralel olarak o kadar derin olacağından bahsediyor.

Psikoloji, bilişsel nörobilim, felsefe ve davranışsal ekonomideki en yeni bilimsel araştırmaları canlı bir şekilde gözler önüne seren Gilbert, insana özgü olan geleceği hayal etme becerisi ve oraya ulaştığımızda ondan ne kadar hoşnut olacağımızı tahmin etme kapasitemiz hakkında bilim insanlarının neler keşfettiğini açığa çıkarıyor. Mutluluğu ararken yaptığımız hataları ironik bir dille yüzümüze vuran Gilbert, hayal gücünün zaafları ve öngörünün yanılsamaları üzerinde duruyor. Ona göre öngörümüzdeki bu yanılsamalar mutluluğumuzun önüne geçen engeller. Geleceğimizi yanlış tahminler üzerine kurmamız da bizi mutsuzluğa götürüyor. Oysa insanın en önemli başarısı hayal etmek. Çok kullanılan bir kalıba göre hayvanla- insan arasındaki fark bu hayal kurma, düşünme becerisidir. O halde hayallerimizi doğru biçimde kurduğumuzda mutluluğa ulaşmamız da kaçınılmaz olacaktır. Şöyle aktarıyor bize Gilbert, İnsan beyni bir “öngörü makinesidir” ve yaptığı en önemli iş “geleceği kurmaktır.

Kitap Öngörü, Öznellik, Realizm, Şimdicilik, Akılcılaştırma ve Düzeltilebilirlik olmak üzere  6 ana başlıktan oluşuyor. Bu başlıklarda o konuya dair tüm araştırmalar ve öngörüler okuyucıya çok net,anlaşılır ve basit örneklerle sunuluyor. Ben kitapta Biraz Malcolm Gladwell havası da hissettim o yüzden oldukça keyifle okudum diyebilirim.

Beynimizin bize hükmetmesindeki bilimsel araştırmaları okurken, kitaptaki şekiller de, zihnimizde canlandırmamıza yardımcı oluyor. Bilimsel araştırmaların ilginç sonuçlarını siz de benim kadar seviyor ve merak ediyorsanız bu kitabı oldukça keyifle okuyabilirsiniz.

Yazarın kitabında aktardığı fikirlerden derlediği bir de TED konuşması bulunuyor.21 dakikalık bu konuşmada geleceği tahmin etmekte ne kadar başarılı/başarısız olduğumuzu özetliyor. İzlemek isteyenler için konuşmayı aşağıya bırakıyorum 🙂

Ezgi

Yazar

Yorum Yaz